پژوهشگاه قرآن و حدیث فصلنامه اخلاق‌پژوهی 2476-3640 5 4 2023 02 20 Martin Hoffman’s Theory of Empathy in the Mirror of Islamic Ethics بررسی نظریۀ همدلی مارتین هافمن در آینۀ اخلاق اسلامی 13539 10.22034/ethics.2023.50682.1591 FA حسن بوسلیکی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 0000-0003-3593-8093 Journal Article 2023 05 13 Hoffman’s theory of empathy is classified as an emotion-based theory in moral psychology. Empathy as considered by Hoffman is an emotive state that fits the conditions of others better than the conditions of moral agents. Hoffman contends that empathic distress provides agents with a source of motivation by causing guilt. Believing that empathy leads to the morally right behavior in the five situations of social interactions, he suggests an inclusive moral theory of empathy. The present research aims to assess this claim from Islamic ethics perspective. Some drawbacks of this claim are identified by consulting religious sources: “empathy’s focus is on present individuals”, “empathy does not include individual ethics”, “empathy does not cover the ethics of justice”, “people’s desires do not entail their good and welfare”, “the continent poor people are ignored in the ethics of empathy”, “justice would depend on the quality of individuals’ relations”, “deep empathy would have negative functions for moral life”. As a result, one may say that empathy as an emotion is one of the virtues of a perfectly moral person but it can lay a sound foundation for ethics and moral judgment. نظریهٔ همدلی مارتین هافمن در زمرۀ نظریه‌های هیجان‌محور در روان‌شناسی اخلاق قرار دارد. همدلی آن‌گونه که هافمن در نظر می‌گیرد، حالتی هیجانی است که بیش از آن که با شرایط و وضعیت فاعل اخلاقی تناسب داشته باشد، با شرایط و وضعیت طرف مقابل تناسب دارد. هافمن معتقد است که پریشانی همدلانه با برانگیختن «احساس گناه»، منبعی برای انگیزش اخلاقی فراهم می‌کند. او یک نظریهٔ جامع اخلاقی مبتنی بر همدلی را پیشنهاد می‌کند و مدعی است که در موقعیت‌های پنج‌گانه‌ای که در تعاملات اجتماعی ایجاد می‌شوند، همدلی به رفتار صحیح و اخلاقی منجر می‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی این ادعا از منظر اخلاق اسلامی است. با مراجعه به منابع نقلی دینی، برخی از کاستی‌های این ایده شناسایی شد؛ از جمله «متمرکز بودن همدلی بر افراد حاضر»، «عدم اشتمال همدلی بر اخلاق فردی»، «عدم پوشش سطوح مختلف اخلاق توسط همدلی»، «عدم تلازم خیر و صلاح افراد با خواسته‌های آنها»، «بی‌توجهی به نیازمندان عفیف در اخلاق همدلانه»، «وابسته کردن عدالت به کیفیت رابطه میان افراد» و «کارکردهای منفی همدلی شدید برای زیست اخلاقی». در نتیجه، می‌توان گفت همدلی به عنوان یک هیجان، از جمله برخورداری‌های شخص کامل اخلاقی است، ولی نمی‌توان آن را اساس اخلاق قرار داد و قضاوت اخلاقی را بر آن بنا کرد.

https://ethics.riqh.ac.ir/article_13539_83ed95ef2caf9298835b0afbc453c34e.pdf

پژوهشگاه قرآن و حدیث فصلنامه اخلاق‌پژوهی 2476-3640 5 4 2023 02 20 Comprehensive criteria of social justice in the Quran and the model based on it معیارهای فراگیر عدالت اجتماعی در قرآن کریم 13536 10.22034/ethics.2023.50386.1554 FA هادی کمال عزت هیات علمی دانشگاه قرآن و حدیث و مدیرگروه اخلاق دانشگاه مجازی المصطفی هادی صادقی مدیر گروه اخلاق دانشگاه قرآن و حدیث 0000-0002-6456-3705 Journal Article 2022 08 17 The possibility of achieving comprehensive criteria and their effect in achieving social justice, especially in the contemporary era, has been in the focus of the attention of justice scholars and political philosophers, which, in addition to sectoral discipline in the form of compilation, implementation, evaluation and correction, is a tool for designing a suitable model for the distribution of material facilities. and provide spiritual and correct judgment of the existing situation. The result of this research, which was carried out with the aim of discovering the Qur'an's opinion about these principles and by a descriptive and analytical method and relying on authentic interpretations, is the extraction of eleven principles. The principles of primary equality, calculation of the consequences of action, transparency and attention to the level of awareness are the basis.The principles of individual responsibility, proportionality of scope and task, proportionality of effort and reward, attention to role and effect, proportionality of crime and punishment, and putting aside emotions will be practical principles. And at the end, a model for calculation and fair action has been designed and presented. لزوم دست‌‌‌یابی و توافق بر قواعد عام در عدالت‌پژوهی که به‌ مثابه قوانین اساسی در رفتارهای فردی و اجتماعی سامان‌بخش تدوین دیگر قوانین و ارزیابی وضع موجود باشد، همواره در کانون توجه اندیشمندان عدالت‌پژوه و فیلسوفان سیاسی بوده است. این پژوهش که با هدف کشف نظر قرآن کریم دربارۀ این اصول و به روش توصیفی ۔ تحلیلی و با تکیه بر گزاره‌های مرتبط در قرآن کریم انجام شده است، استخراج یازده اصل است که اصل برابری اوّلیه، اصل محاسبه پیامد‌های عمل و اصل شفافیّت وتوجه به میزان آگاهی به ‌عنوان اصول مبنایی؛ اصل خود‌مسئولیتی، اصل تناسب وسع و تکلیف، اصل تناسب تلاش و پاداش، اصل توجه به نقش و تأثیر، اصل تناسب جُرم و جزا و اصل تعلیق احساسات به ‌عنوان اصول اجرا و اصل جبران به ‌عنوان اصلی ترمیمی و تصحیحی، در تمامی مراحل دست‌یابی به عدالت اجتماعی عمل خواهند کرد. برخی از این اصول مانند اصل تعلیق احساسات و برابری را، با توجه به همراهی دیگر اصول، در تمامی مراحل، «اصول زمینه‌ای» نام داده‌ایم و در پایان الگویی با پوشش مطلوب موضوعات مختلف جهت محاسبه و اقدام عادلانه، طراحی و عرضه شده است.

https://ethics.riqh.ac.ir/article_13536_94f2f5c7dc4a4f1d5be8d46493b023e3.pdf

پژوهشگاه قرآن و حدیث فصلنامه اخلاق‌پژوهی 2476-3640 5 4 2023 02 20 In defense of the rationality of the Ideal Observer Theory در دفاع از عقلانیت نظریه ناظر آرمانی 13540 10.22034/ethics.2023.50660.1588 FA حامد مرآتی دانشجوی دکترای گروه فلسفه اخلاق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. 0009-0004-3602-663X سید احمد فاضلی دانشیار گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم 0009-0000-8105-3187 Journal Article 2022 10 31 The Ideal Observer Theory is a theory that has a dispositional explanation of moral affairs. According to this theory, to analyze the meaning of moral propositions, acquire moral knowledge, and ontologically explain moral attributes, one can refer to the dispositions of the ideal observer. Roderick Firth has presented the most significant formulation of this theory. He considers a semantic interpretation of the IOT and believes that most of the efforts of philosophers in analyzing the meaning of good are faced with fundamental problems. He tries to provide an intuitive solution for analyzing the meaning of moral propositions by IOT. The characteristics that Firth attributes to the IO are proportional to the semantic function he intends. The main characteristics of this theory and the characteristics of the IO have been criticized by some philosophers. In this article, we have considered the IO as a metaphor for reason, and the ideal observer's dispositions are the same as rational dispositions. By examining some criticisms of this theory, this presupposition makes its semantic and epistemological interpretations reasonable and defensible. However, by applying some changes in the characteristics of the ideal observer, this theory can be more acceptable and defensible. نظریه ناظر آرمانی نظریه‌ای است که تبیینی گرایشی از امور اخلاقی دارد. طبق تقریر‌های مختلف این نظریه برای تحلیل معنای قضایای اخلاقی، کسب معرفت اخلاقی و تبیین هستی‌شناختی اوصاف اخلاقی می‌توان به گرایش‌های ناظر آرمانی رجوع کرد. رودریک فرث شاخص‌ترین صورت‌بندی از این نظریه را ارائه داده است. او تقریری معناشناسانه از نظریه ناظر آرمانی ارائه می‌دهد و معتقد است عمده تلاش‌های فیلسوفان در باب تحلیل معنای خوبی با اشکال اساسی روبه‌رو است. فرث راه‌حل را رجوع به این نظریۀ مطلق‌گرای گرایشی می‌بیند. وی با برشمردن مؤلفه‌های محوری این نظریه و خصوصیات ناظر آرمانی می-کوشد راهکاری شهودی برای تحلیل معنای گزاره‌های اخلاقی فراهم کند. ویژگی‌هایی که فرث در مقاله خود به ناظر آرمانی نسبت می‌دهد متناسب با کارکرد معناشناسانه‌ای است که برای آن در نظر دارد. مؤلفه‌های اصلی و نیز خصوصیات ناظر آرمانی مورد نقد برخی فیلسوفان قرارگرفته است. در این مقاله ناظر آرمانی استعاره از عقل و گرایش‌های ناظر آرمانی همان گرایش‌های عقلانی در نظر گرفته شده است. بر مبنای همین پیش‌فرض با بررسی برخی نقدهای وارد شده به این نظریه کلیت تقریرهای معناشناسانه و معرفت‌شناسانۀ آن را عقلانی و قابل دفاع می‌یابیم. هرچند با اعمال برخی تغییرات در ویژگی‌های ناظر آرمانی می‌توان این نظریه را پذیرفتنی‌تر ساخت.

https://ethics.riqh.ac.ir/article_13540_7c61c626bb63c324988a2b6f88b4e4cb.pdf

پژوهشگاه قرآن و حدیث فصلنامه اخلاق‌پژوهی 2476-3640 5 4 2023 02 20 Analysis of Ayatollah Mesbah Yazdi's View on the Criterion of the Validity of Moral Propositions بررسی و تحلیل دیدگاه آیة اللّه مصباح یزدی در مورد ملاک اعتبار گزاره‌های اخلاقی 13538 10.22034/ethics.2023.50540.1577 FA علی کربلائی پازوکی دانشیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران سید جابر موسوی راد استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0003-0168-9797 Journal Article 2023 01 08 Ayatollah Mesbah Yazdi's view on the criterion of the validity of moral propositions is a different view from the general Muslim philosophers and theologians. He does not accept the common view of philosophers on the basis of moral propositions on fame (Mashhurat), and also Allameh Tabatabai's view on the basis of moral propositions on human conventional statements, and tries to show that moral propositions are rooted in facts. Ayatollah Mesbah does not accept the theologians' theory of self-evidence of good and evil, and believes that even principles such as the good of justice and the evilness of oppression need argument. He believes that the criterion of good or bad actions and the validity of moral propositions is their proportionality with the ultimate goal and true perfection of man. In this article, by descriptive method and text analysis, while explaining Ayatollah Mesbah's view on the criterion of good and evil, first an attempt is made to assess the extent to which his view to defend philosophers is consistent with the expressions of philosophers themselves. آیة اللّه محمد تقی مصباح یزدی دیدگاه رایج فلاسفه در مورد ابتنای قضایای اخلاقی بر مشهورات و نیز دیدگاه علامه طباطبایی در مورد ابتنای قضایای اخلاقی بر قضایای اعتباری و برساختۀ بشری را نمی‌پذیرد و تلاش می‌کند نشان دهد که قضایای اخلاقی ریشه در واقعیت‌ها دارند و مقصود فلاسفه هم از مشهوری دانستن قضایای اخلاقی، اعتبار این قضایا تنها به دلیل شهرت نیست. آیة اللّه مصباح یزدی، نظریۀ متکلمین در مورد بداهت حُسن و قبح قضایای اخلاقی را نیز نمی‌پذیرد و معتقد است حتی اصولی نظیر حُسن عدالت، بی‌نیاز از استدلال نیست. ایشان بر این باورند که معیار خوبی یا بدی افعال و اعتبار قضایای اخلاقی، تناسب آنها با هدف نهایی و کمال حقیقی انسان است. در این مقاله با روش تحلیلی و تطبیقی، ضمن تبیین دیدگاه آیة اللّه مصباح یزدی دربارۀ معیار اعتبار قضایای اخلاقی، افزون بر سنجش سازگاری دیدگاه ایشان در دفاع از فلاسفه با عبارات فیلسوفان، به تحلیل و بررسی اعتبار دیدگاه ایشان پرداخته شده است.

https://ethics.riqh.ac.ir/article_13538_f855713948c9c8bf6319e6a295cd88fa.pdf

پژوهشگاه قرآن و حدیث فصلنامه اخلاق‌پژوهی 2476-3640 5 4 2023 02 20 Implementation of justice in the ethics of cyberspace based on Islamic teachings اجرای عدالت در اخلاق فضای مجازی با تکیه بر آموزه‌‌های اسلامی 13537 10.22034/ethics.2023.50488.1568 FA سبحان نقدی پور حوزه علمیه قم 0000-0001-6684-4597 Journal Article 2022 11 17 One of the greatest achievements of the age of technology is the virtual space, which covers many areas of human life today and has become so intertwined with his life that it is difficult to imagine life without it. The moral values that flow in the real world also flow in this new world.One of the most important and valuable moral principles that play a significant role in the moralization of cyberspace is the moral principle of "justice". Justice in the virtual space has a comprehensive meaning and concept, which includes many aspects of personal and social life of the citizens of the virtual world. The purpose of this research is to answer the questions related to the moral responsibilities of people related to cyber space based on the moral principle of justice. One of the findings of this research is the norms, dos and don'ts, as well as the ethical codes of people related to cyberspace based on the moral principle of justice. In terms of information gathering, the research method is library and field observation of virtual space, and in terms of information presentation, it is analytical and in terms of purpose, it is practical. یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای عصر تکنولوژی، فضای مجازی است که بسیاری از حوزه‌های زندگی انسان عصر حاضر را دربرگرفته است و آن چنان با زندگی او عجین گشته است که تصور زندگی بدون آن را به سختی ممکن ساخته است. ارزش‌‌های اخلاقی که در فضای واقعی جریان دارد، در این جهان نوپا نیز جریان دارد. یکی از مهم‌‌ترین و با ارزش‌‌ترین اصول اخلاقی که نقش بسزایی در اخلاقی شدن فضای مجازی دارد، اصل اخلاقی «عدالت» است. عدالت در فضای مجازی، معنا و مفهومی فراگیر دارد که بسیاری از شئون زندگی فردی و اجتماعی شهروندان دنیای مجازی را دربرگرفته است. هدف این پژوهش، پاسخ به سؤالاتی ناظر به مسئولیت‌های اخلاقی افراد مرتبط با فضای مجازی بر اساس اصل اخلاقی عدالت است. از یافته‌‌های این پژوهش هنجارها، بایدها و نبایدها و نیز کُدهای اخلاقی افراد مرتبط با فضای مجازی بر اساس اصل اخلاقی عدالت است. روش تحقیق از نظر گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌‌ای و رصد میدانی فضای مجازی و از نظر ارائۀ اطلاعات، تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است.

https://ethics.riqh.ac.ir/article_13537_9344cd767e93157aee07f5aae85d7f5d.pdf

پژوهشگاه قرآن و حدیث فصلنامه اخلاق‌پژوهی 2476-3640 5 4 2023 02 20 Identifying and prioritizing factors affecting the development of academic ethics in students شناسایی و اولویت‌‌بندی عوامل مؤثر بر توسعه اخلاق تحصیلی در دانشجویان 13541 10.22034/ethics.2023.50628.1586 FA عارفه کیانی دانشجوی دکتری، رشته مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-1525-7824 علی رضایی شریف گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. 0000-0003-3502-8575 Journal Article 2022 11 15 This research is from the point of view of practical purpose, from the point of view of qualitative-quantitative (mixed) nature of data, from the point of view of descriptive survey data collection, with an interview approach and from the point of view of field strategy. Due to the exploratory nature of the research subject, a sequential exploratory mixed research design was used, which was carried out in two qualitative and quantitative phases. Data and information in this research were collected based on interviews with experts until reaching theoretical saturation, and based on these data, a related questionnaire was designed and the participants were evaluated and asked for their opinions. In this study, 24 people were selected (overall). In fact, from the interview of the 16th person onwards, repetition was observed in the received information, but to be sure, it continued until the 24th person, and from the interview of the 20th person onwards, the data became completely repetitive and reached theoretical saturation. The sample size was selected based on Cochran's formula of 186 people. The results in the qualitative section showed that 4 factors affecting the development of academic ethics in students were identified. هدف پژوهش حاضر، بررسی، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توسعه اخلاق تحصیلی در دانشجویان بود. این پژوهش از منظر هدف کاربردی، از منظر ماهیت داده‌ها کیفی۔کمی (آمیخته)، از منظر گردآوری داده‌ها توصیفی پیمایشی، با رویکرد مصاحبه و از منظر استراتژی میدانی است. با توجه به ماهیت اکتشافی موضوع تحقیق از طرح پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی استفاده شد که در دو فاز کیفی و کمّی به انجام رسید. داده‌ها و اطلاعات در این تحقیق بر اساس مصاحبه با خبرگان (دانشجویان استعداد تحصیلی و اخلاقی) تا رسیدن به اشباع نظری جمع‌آوری شده و بر اساس این داده‌ها پرسش‌نامه مربوط طراحی شد و مورد ارزیابی و نظر‌خواهی مشارکت کنندگان قرار گرفت. در این مطالعه تعداد 2۴ نفر (به مرور) انتخاب شدند. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 186 نفر انتخاب شد. نتایج در بخش کیفی نشان داد چهار عامل مؤثر بر توسعه اخلاق تحصیلی در دانشجویان شناسایی شد.

https://ethics.riqh.ac.ir/article_13541_974175435bd422fd8c27c20e6d6e0465.pdf