پژوهشگاه قرآن و حدیثفصلنامه اخلاقپژوهی2476-36406420240922The Meaning and Moral Value of Epistemological and Scholarship Humilityمعنا و ارزش اخلاقی تواضع معرفتی و فروتنی علمی5221370710.22034/ethics.2024.51377.1676FAمحمدتقیاسلامیاستادیار و مدیر گروه اخلاق پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی0000-0003-2889-351XJournal Article20240713Philosophers such as Spinoza, Kant, and Nietzsche deny the moral value of "humility" and fundamentally do not regard it as a moral virtue. According to them, humility and modesty cannot possess positive moral value due to their conflict with values such as power, creativity, happiness, self-satisfaction, and self-confidence, which are essential for human advancement. This perception of the meaning and value of humility stands in opposition to the views of many ethical schools, especially religious traditions regarding the virtue of humility. In contemporary literature and some academic circles, this perspective has garnered special attention, leading to doubts among certain scholars about the inherent value of scientific humility. This article aims to examine the meaning and moral value of epistemic and scientific humility through both verbal and substantive content analysis methods. In this context, after presenting critiques and negative attitudes of philosophers and experts regarding the moral value of humility, the article elucidates the concept of humility and its virtuous nature.<br /> اندیشمندانی مانند اسپینوزا، کانت و نیچه منکر ارزش اخلاقی «فروتنی» هستند تا چه رسد به اینکه آن را فضیلت بدانند. به زعم آنان، فروتنی و تواضع به دلیل تضادی که با ارزشهایی انسانی از قبیل قدرت، خلاقیت، شادمانی، خرسندی از خود و اعتماد به نفسی که لازمهٔ پیشرفت آدمی در جهات علمی و عملی است، نمیتواند از نظر اخلاقی دارای ارزش مثبت باشد. این تلقی از معنا و ارزش فروتنی و تواضع که مخالف تأکید بسیاری از مکاتب اخلاقی به ویژه مکاتب دینی بر فضیلتمندی تواضع است، در آثار نویسندگانی معاصر و نیز در برخی مجامع علمی اقبالی تازه یافته، به نحوی که اثبات ارزشمندی تواضع علمی را نزد برخی دانشوران با تردیدهایی روبهرو کرده است. این مقاله در صدد است تا با روش تحلیل محتوای لفظی و معنوی، به بازخوانی معنا و ارزش اخلاقی فروتنی معرفتی و علمی بپردازد. و در این راستا، پس از ملاحظهٔ نقدها و نگرشهای منفی اندیشمندان و نویسندگان مذکور در باب ارزش اخلاقی تواضع، به تبیین مفهوم تواضع و فضیلتمندانه بودن آن پرداخته شده است.https://ethics.riqh.ac.ir/article_13707_a29387c99c36eb4f173b968a3a182321.pdfپژوهشگاه قرآن و حدیثفصلنامه اخلاقپژوهی2476-36406420240922Exploring the Challenges of Implementing Ethical Intelligence in Artificial Intelligenceواکاوی چالشهای پیادهسازی هوش اخلاقی در هوش مصنوعی23481367210.22034/ethics.2024.51227.1650FAمحدثهقوامی پور سرشکهدانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان، لاهیجان، ایران. (نویسنده مسئول) 0009-0002-8865-270Xامیررضامحمودیاستادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران.0000-0001-8997-5071Journal Article20240327The implementation of an ethical framework in the behavior of artificial intelligence (AI) systems requires not only abstract intelligence but also a particular form of human and artificial intelligence. Intelligent artificial agents exhibit distinctive characteristics such as individuality, complexity, specialization, stability, and autonomy. Human ethical codes are fundamentally flawed: they entail preferences, accountability (rather than responsibility), and a lack of freedom, which cannot be adequately compensated for by the creation of ethical systems, ideal value circulation, or moral education. However, such an incomplete ethical framework necessitates comprehensive tools that bestow not only intelligence but also conscience and even a spirit upon machines. In this paper, after outlining the problem and conceptualizing ethical intelligence while addressing the features of intelligent artificial agents, we discuss the difficulties of applying ethical rules for intelligent agents and the barriers to achieving ethical AI. The primary challenges of implementing ethical intelligence in AI systems are explored and analyzed.<br /> <br /> پیادهسازی یک نظام اخلاقی در رفتار سیستمهای هوش مصنوعی، صرفاً نیازمند هوش انتزاعی نیست، بلکه مستلزم شکل خاصی از هوش انسانی و مصنوعی است. عاملان هوشمند مصنوعی رفتار و ویژگیهای بارزی مثل منفرد بودن، پیچیده بودن، تخصصی بودن، پایدار و خودگردان بودن دارند. کُد اخلاقی انسان به نحو جبرانناپذیری معیوب است: این اخلاق ترجیح، پاسخگویی (نه مسئولیت) و عدم آزادی است که با ابداع سیستمهای اخلاقی، گردش ارزشهای آرمانی و آموزش اخلاق نمیتوان آن را جبران کرد، اما چنین اخلاق معیوبی برای نهادینه سازی، نیازمند ابزارهای کاملی است که نهتنها هوش، بلکه وجدان و حتی روح را به ماشین میبخشد. در این مقاله، پس از بیان مسئله و مفهومشناسی هوش اخلاقی و اشاره به ویژگیهای عاملان هوشمند مصنوعی، به دشواریهای اعمال قواعد اخلاقی برای عوامل هوشمند و همچنین موانع پیشِ روی هوش مصنوعی اخلاقی اشاره شده و مهمترین چالشهای پیادهسازی هوش اخلاقی در هوش مصنوعی، واکاوی و تحلیل شده است.https://ethics.riqh.ac.ir/article_13672_724252c8e2f0d2188f36dcf752f8ae40.pdfپژوهشگاه قرآن و حدیثفصلنامه اخلاقپژوهی2476-36406420240922The Impact of Ethics on Cognition: Perspectives from Allameh Tabatabai and William Jamesتأثیر اخلاق بر شناخت، از منظر علامه طباطبایی و ویلیام جیمز49721370810.22034/ethics.2024.51399.1679FAحسینزارعاستادیار گروه معارف اسلامی،دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.0009-0001-0566-6122امیرحسینپاشاییاستاد همکار دانشگاه مجازی المصطفی، قم، ایران. (نویسنده مسئول).0000-0001-6293-3277مجتبیعظیمی فشیدانشآموخته سطح چهار حوزه علمیه قم، قم، ایران.Journal Article20240728The influence of non-cognitive factors on human knowledge has been a significant topic in epistemology. Some theorists, like Clifford, argue that this influence contradicts the ethics of belief, while others view the impact of non-cognitive factors, including emotions, as consistent with human logic and experience. This study examines the perspectives of William James, grounded in pragmatism, and Allameh Tabatabai, who adopts a realist approach to this critical issue. The research compares the views of these two thinkers. Unlike James, who values lived experience and practical utility as sources of belief, Allameh Tabatabai asserts that alignment with reality is a prerequisite for knowledge, emphasizing the influence of ethics and inner states on cognition. Additionally, Allameh attributes moral evils to excesses and deficiencies in appetitive or aggressive faculties.بررسی تأثیر عوامل غیر معرفتی بر معرفت انسان، همواره از مسائل مهم در حوزهٔ معرفتشناسی بوده است. در نگاه برخی (کلیفورد) این اثرپذیری در تقابل با اخلاقِ باور به حساب آمده و در نگاه برخی دیگر، اثرگذاری عوامل غیر شناختی و از جمله احساسات بر معرفت، موافق منطق و تجربهٔ انسانی انگاشته شده است. ویلیام جیمز با تکیه بر انگارهٔ پراگماتیسم و علامه طباطبایی از منظری واقعگرایانه به این مسئله و موضوع مهم نگریستهاند. در این پژوهش، دیدگاههای این دو متفکر بررسی و با هم مقایسه شده است. علامه طباطبایی - بر خلاف جیمز که تجربهٔ زیسته و کارکرد مفید را معتبر دانسته و خواستها را منشأ و موجِد باورها میداند - تطابق با واقع را شرط معرفت دانسته و بر اثرگذاری اخلاق و امور باطنی بر معرفت تأکید دارد. علامه همچنین شرور اخلاقی را حاصل افراط و تفریط در قوای شهویه یا غضبیه میداند، اما جیمز آنها را برآمده از احساس گناهکاری در «خودهای بیمار» به شمار آورده است.https://ethics.riqh.ac.ir/article_13708_88f4883c8803888cd01710a0a35a956f.pdfپژوهشگاه قرآن و حدیثفصلنامه اخلاقپژوهی2476-36406420240922The Virtue System in Nasir Khusraw's Thought: An Analytical Explorationتبیین نظام فضایل از دیدگاه ناصر خسرو73941370510.22034/ethics.2024.51314.1669FAزهرهمنصوریدانشجوی رشته دکتری فلسفه تعلیم و تربیت ،واحداصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی,اصفهان,ایران0009-0009-7232-1835هاشمگلستانیاستاد گروه علوم تربیتی واحداصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران0009-0000-2025-5893زهرهسعادتمنددانشیار گروه علوم تربیتی واحداصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران: 0000-0002-7276-163Journal Article20240618This study examines the system of virtues as articulated by Nasir Khusraw Qubadiyani, focusing on its significance within his ethical framework. Recognizing humans as rational beings who make choices influenced by conflicting motivations, the research addresses key questions: What constitutes the virtue system in Nasir Khusraw's perspective? What factors contributed to its formation, and what ethical principles can be derived from it? Utilizing a transcendent logical analysis methodology and drawing on library resources, the study first delineates the components of the virtue system, then identifies the necessary conditions for realizing these virtues, and concludes with a synthesis of ethical teachings. The findings highlight core virtues such as moderation, honesty, justice, and piety, alongside conditions essential for their attainment, including knowledge of God, rational inquiry, detachment from worldly possessions, religiosity, and the integration of knowledge with action. The resulting ethical teachings emphasize the realization of moral conduct, asceticism, and divine proximity.با عنایت به اینکه انسان موجودى است خردمند واعمال و رفتارش را مطابق با اراده و اختیار خود انجام میدهد، پس هنگام تعارض انگیزهها و گرایشها در خویشتن از انتخاب اصلح بهره میگیرد. نوشتار پیشِ رو، با هدف بررسی تبیین نظام فضایل وجایگاه آن در نظام اخلاقی ناصر خسرو به رشتهٔ تحریر در آمده است. از اینرو، در پی پاسخ به این پرسشهاست که نظام فضایل در دیدگاه ناصر خسرو چیست؟ زمینهٔ شکلگیری آن چگونه بوده و چه آموزههای اخلاقی میتوان از آن استخراج کرد؟ این پژوهش به روش تحلیل منطق فرارونده و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای ابتدا به تببیین نظام فضایل و سپس به تبیین شروط لازم برای تحقّق معیارهای مذکور و در پایان به استخراج آموزههای اخلاقی پرداخته است. یافتههای حاصل از مفاهیم نظام فضایل: اعتدال، راستگویی، عدالت، تقوا و مفاهیم حاصل از شروط لازم برای تحقّق فضایل: خداشناسی، عقلورزی، عدم دلبستگی به دنیا، دینداری و علم توأم با عمل و آموزههای اخلاقی، تحقّق سلوک اخلاقی، زهد و قُرب ربوبی است.https://ethics.riqh.ac.ir/article_13705_b0139e5ba463b740fd55e3902316e4e1.pdfپژوهشگاه قرآن و حدیثفصلنامه اخلاقپژوهی2476-36406420240722Justice as a Moral Responsibility in the Context of the Quran and Hadith«عدالت» به مثابه «مسئولیت» از منظر قرآن و حدیث951181370410.22034/ethics.2024.51305.1665FAمحمدامینخوانساریاستادیار پژوهشگاه قرآن و حدیث0000-0002-4095-5114Journal Article20240529Justice is a fundamental ethical concept that has been examined from various perspectives. This study employs a descriptive-analytical approach, focusing on the teachings of the Quran and Hadith to explore justice from a normative standpoint. The central issue addressed is the meaning and implications of justice as a responsibility toward others in the ethical domain, as well as its relationship with other ethical concepts, such as benevolence and kindness. The findings emphasize that justice is a foundational concept, asserting that the practice of justice is the primary duty and responsibility of moral agents, particularly leaders. Justice, as an obligatory responsibility, establishes a framework within which benevolent and charitable actions can be effectively implemented. While ethical agents hold a responsibility to treat others equitably, this perspective of equality does not encompass the entirety of justice. Responsibility based on justice extends beyond mere equality and includes requirements for fairness and restitution, which give meaning to ethical concepts. Justice as responsibility necessitates balance and fairness between oneself and others, often compelling individuals to accept collective responsibility in various situations.<br /> <br /><br /><br />«عدالت» از جمله مفاهیم اخلاقی است که از منظرهای گوناگون بدان پرداخته شده است. در این پژوهش با روش توصیفی۔تحلیلی و با تکیه به قرآن و حدیث، به عدالت از منظر هنجاری پرداخته شده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که عدالت به مثابه مسئولیتی در قبال دیگران چه معنا و لوازمی در حوزه اخلاق دارد و در این چارچوب، ربط و نسبت عدالت با دیگر مفاهیم اخلاقی (احسان و نیکوکاری) چیست؟ در پاسخ به این پرسش، ضمن تأکید بر اینکه عدالت مفهومی پایه و نخستین است، تبیین گردید که عدالتورزی، نخستین وظیفه و مسئولیت عاملان اخلاقی و به ویژه حاکمان است. عدالت به مثابه مسئولیتی وجوبی است که پس از تحقّق آن، مسئولیتهای خیرخواهانه و نیکوکارانه، قابلیت اجرا دارند. عامل اخلاقی هرچند که مسئولیت رفتار برابر با دیگران دارد، اما این نگاه برابر و مساواتگونه، همهٔ داستان عدالت نیست. مسئولیت انسان بر پایه عدالت فراتر از مساوات و برابری است. عدالت، اقتضائات دیگری از جمله انصاف و جبران هم دارد که مبتنی بر آنها مفاهیم اخلاقی معنادار خواهند شد. عدالت به مثابه مسئولیت، اقتضای تعادل و انصاف میان خود و دیگران را دارد و در موقعیتهایی انسان را ملزم به پذیرش مسئولیت جمعی میکند.https://ethics.riqh.ac.ir/article_13704_66aaf973acd295e49ebea4c342d3747c.pdfپژوهشگاه قرآن و حدیثفصلنامه اخلاقپژوهی2476-36406420240922Sports Quotas and Ethical Challenges: The Dilemma of Competing Against Israeli Athletesبررسی تعارض حق انتفاع از سهمیه ورزشی در مصاف با اسرائیل1191361370610.22034/ethics.2024.51340.1672FAمصطفیشریفیدانشجوی دکتری گروه اخلاق دانشگاه قرآن وحدیث قم00000000000000000000Journal Article20240619The issue of competing against Israeli athletes poses a significant challenge in international sports and the pursuit of championship titles, leading to divided opinions among supporters and opponents. The disregard for the "right to benefit from sports quotas" is often cited by proponents of competing against Israeli athletes, while opponents emphasize the importance of "supporting the oppressed" as a primary argument against such confrontations. This article analyzes the concept of "right" within the framework of "the right to benefit from sports quotas," clarifying that official bodies and federations are the relevant entities involved. Drawing on Islamic principles and teachings, the article argues against the ethical permissibility of engaging with Israeli athletes. By employing principles of conflict resolution and prioritizing the belief in the necessity of "supporting the oppressed," it underscores the importance of refraining from competition with Israeli athletes, especially given that Iranian athletes may forgo opportunities to compete due to their opponents' nationality, resulting in the loss of hard-earned quotas for international competitions. It is crucial for authorities to address ambiguities surrounding confrontations with Israeli athletes and adopt a clear and principled approach.از مسائل چالشبرانگیز در مسابقات بینالمللی و صعود به قلهٔ قهرمانی، رویارویی با ورزشکاران اسرائیلی است که اختلاف نظرها و موضعگیری موافقان و مخالفان را در پی داشته است. نادیده انگاشتن «حقِّ انتفاع از سهمیه ورزشی» و لزوم استیفای آن همواره از ادلهٔ موافقان رویارویی و مصاف با ورزشکاران إسرائیلی و لزوم «حمایت از مظلوم» از مهمترین دلایل مخالفان بوده است. در این مقاله، پس از تحلیل مفهوم «حق» در سیاق «حق انتفاع از سهمیه ورزشی» و تبیین متعلَّق آن که نهادهای رسمی و فدراسیونها هستند، با تکیه به مبانی و آموزه های اسلامی، بر نادرستی مدعای موافقان جواز اخلاقی مصاف با ورزشکاران إسرائیلی، استدلال شده و در این راستا، با بهرهگیری از قواعد تزاحم و رجحان باورهای مبتنی بر اعتقاد به لزوم «حمایت از مظلوم»، بر اولویت و ضرورت عدم الزام به مسابقه و مصاف با ورزشکاران إسرائیلی تأکید شده است. بایسته است مسئولان امر، ضمن زدودن ابهامها در باب مصاف با ورزشکاران إسرائیلی، این بار سنگین را از دوش جامعه ورزش برداشته و تدارک خسارت کنند.https://ethics.riqh.ac.ir/article_13706_90479fd601722b84ef855c231f8ca8d3.pdf