قانون اراده در سلوک صدیقین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه مفید

چکیده

انسان به نیروی عقل در مقام کردار قرار می‌‌گیرد. کردار انسانی ساختۀ شناخت و خواست (= اراده) اوست. کردارهای عقلی تابع قانون‌‌های واقعی‌اند که می‌‌توانند و شایسته‌‌اند که اراده را متعیّن سازند. عقل این قانون‌‌ها را کشف می‌‌کند و خود را به پیروی از آن‌‌ها ملزم می‌‌بیند. نبرد عقل با خواسته‌‌های غریزه تا منضبط کردن آن‌‌ها لازم است، لیک بخش قابل توجهی از توانایی‌‌های عقل در نگهداشت غرایز از طغیان و سرکشی در برابر قانون‌‌های کرداری هزینه و صرف می‌‌شود. در کنار این شیوه از سلوک، سلوک دیگری است که تمام توانایی‌‌های عقل شناختاری و کرداری را در عالی‌‌ترین وضعیت ممکن متمرکز کرده، نیروی غرایز به تبع آن به نیکی و درستی می‌‌گراید. در نوشتار حاضر، این سلوک به ملاک نام برهان صدّیقین، سلوک صدّیقین نامیده شده است؛ زیرا تصدیق شناختاری نخست در آن به امری تعلق می‌گیرد که در واقع، بر همه چیز تقدم دارد و اراده نیز از خواست و فرمان او متعین می‌‌شود. سالک و روندۀ این مسیر حرکت خود را یک‌‌سره از توجه تام به خدا آغاز می‌‌کند و هرچه را در مسیر خود می‌‌بیند در حیطۀ توجه به خدا می‌‌یابد تا به مقصد خود که خداوند است، برسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Law of Will in the Conduct of Ṣiddīqīn (Men of Truth)

نویسنده [English]

  • Amir Divani
چکیده [English]

It is with the power of the intellect that one can be in a position to do an action. The human action is a result of his knowledge and want (that is, will). Rational actions obey real laws that can, and are apt to, determine the will. The intellect discovers such laws and finds itself obliged to obey them. In the nature, the intellect faces its instincts. However, a remarkable portion of the intellect’s capacities is devoted to stop the indiscipline and disobedience of instincts in the face of the laws of action. Besides such a conduct, there is another conduct in which all capacities of the cognitive and conative intellect are devoted to the best possible condition, as a result of which instinctive powers tend to goodness and rightness. In this paper, this conduct is referred to as the “conduct of Men of Truth” (sulūk al-Ṣiddiqīn), because the primary object of the cognitive affirmation of the truth (taṣdīq) is that which is prior to everything else - that by whose want and command the will is determined. The traveler of this path begins by a full attention to God, finding everything on the way to be in the domain of attention to God, until he arrives his destination, that is, God.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Law of will
  • rational knowledge
  • rational action
  • essence of the intellect
  • conduct of Men of Truth.