دوستی‌‌، دغدغۀ دیگری؛ با تکیه بر آراء جولیا آناس در کتاب اخلاق سعادت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی قم، قم، ایران. (نویسنده مسئول)

2 استاد دانشگاه قم

3 استاد گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی. واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

احیای دوبارۀ اخلاق فضیلت در سدۀ پیشین سرآغازی برای بحث‌های فلسفی جدیدی در حوزۀ دوستی قلمداد می‌شود. مکاتب نو ارسطویی که تعریف ارسطو از سعادت را مفهومی کم‌مایه تلقی می‌کنند‌‌، با احیا و نیز جرح و تعدیل مفاهیم ارسطویی و مکاتب پساارسطویی دوران باستان «دوستی» و «دغدغۀ دیگری» را به‌مثابۀ مؤلفه‌های جدایی‌ناپذیر از سعادت‌مندی آدمی به تعریف سعادت وارد کرده‌اند. افزون بر آن‌‌، چون مکاتب ارسطویی باستانی مهم‌ترین مطالبۀ اخلاق فضیلت را شکل دادن عقلانی احساسات‌‌، عواطف و هیجان درونی فرد، به‌منظور برخورداری از زندگیِ به لحاظ درونی خوبْ تلقی کرده‌اند‌‌، همواره در مظان اتهام‌هایی چون خودگزینانه بودن قرار گرفته‌اند. در این مقاله ضمن پرداختن به «دغدغۀدیگری» به‌عنوان مؤلفه‌ای جدید در اخلاق فضیلت نوین و بررسی اهمیت و نقش «دغدغۀدیگری» و دوستی در سعادت انسان از منظر ارسطو و نو ارسطوئیان بررسی می‌شود که آناس فیلسوف نو ارسطویی‌‌، بر چه اساسی نظریه‌های مکاتب باستانی در باب سعادت را آغشته به خودگزینی نمی‌داند و چرا برای «دوستی» و «دغدغۀ دیگری» وزنی بیش از مکاتب باستانی قائل است. او در صدد یافتن پاسخی است برای پرسش‌هایی از این دست که آیا انسان می‌تواند در عین حال که به سعادت‌مندی خویش می‌اندیشد‌‌، دغدغۀ دیگری را نیز به‌شیوه‌ای غیرابزاری در خود بپروراند؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Friendship, Concern for the Other; A Look at Julia Annas’s Views in The Morality of Happiness

نویسندگان [English]

  • naghmeh parvan 1
  • mohsen javadi 2
  • Enshallah Rahmati 3
1 Islamic Azad UniverstyT science and researchT tehran
2 professor of qom university
چکیده [English]

The revival of virtue ethics in the last century was an origin of new philosophical debates over friendship. Neo-Aristotelian schools disregard Aristotle’s definition of happiness; therefore, they have revived and modified certain Aristotelian notions as well as ancient post-Aristotelian schools, introducing “friendship” and “care” for the other as inseparable components of human happiness. Moreover, since ancient Aristotelian schools considered the most important demand of virtue ethics to consist in rational formation of one’s feelings, emotions, and internal passions in order to enjoy an internally good life, they were always accused of self-centrism, among other things. In this paper, we deal with “care for the other” as a new component of modern virtue ethics and consider the importance and role of “care for the other” as well as friendship in human happiness from an Aristotelian and neo-Aristotelian perspectives. Then, we consider the reasons why Annas—a neo-Aristotelian philosopher—does not take ancient theories of happiness to be imbued with self-centrism and why she gives more weight to “friendship” and “care for the other” as compared to ancient theories. She seeks to find an answer to questions such as whether humans can, in addition to thinking of their own happiness, develop a care for the other in a non-instrumental way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aristotle
  • happiness
  • Julia Annas
  • friendship
  • care for the other
  • Virtue ethics