قلمرو معرفتی اخلاق تفسیر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده الهیات دانشگاه تهران

2 استادیار دانشگاه خوارزمی

3 استادیار دانشگاه پیام نور تهران

4 دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور

چکیده

مسئلۀ پژوهش حاضر، ترسیم قلمرو معرفتی ‌اخلاق تفسیر است. ‌اخلاق تفسیر شامل کدام حوزه‌‌های معرفتی می‌‌شود؟ «اخلاق باور»، «اخلاق پژوهش» و «اخلاق علم» ساحت‌‌هایی هستند که زیر چتر آموزه‌‌های اخلاقی و قلمرو دانشِ اخلاق کاربردی بالیده‌‌اند. «اخلاق تفسیر» نیز بخشی از اخلاق کاربردی است که بر اصول و ضوابط اخلاقیِ فرایند تفسیر تمرکز دارد. کنش «تفسیر» می‌‌تواند به‌‌مثابه عمل متعاقب باور تفسیریِ ‌‌مفسّر ملتقای «اخلاق باور» باشد و از جهتی به‌‌مثابه فرایندی مسئله‌‌محور و دارای روش و چارچوب نظری با «اخلاق پژوهش» پیوند داشته باشد و نیز به‌‌ منزلۀ یک رشتۀ علمی با «اخلاق علم» در ارتباط باشد؛ به این‌‌معنا که گاهی مراد از تفسیر، مدلّل‌‌نمودن باورهای ‌‌مفسّر است، گاه تفسیر در مقام پژوهش قرار می‌‌گیرد و گاه در مقام علم.«اخلاق تفسیر» می‌‌تواند با‌ هر کدام از این ساحت‌‌ها، فضای کاربرد مشابهی داشته باشد. بنابراین، فرضیۀ این تحقیق این است که بر ‌‌اساس تلقی‌‌های گوناگون از دانش «تفسیر»، مقولۀ «اخلاق تفسیر» می‌‌تواند در ذیل «اخلاق باور»، «اخلاق پژوهش» و «اخلاق علم» قرار ‌‌گیرد. نسبت ‌اخلاق تفسیر به‌ هر کدام از این دانش‌‌ها مقتضی و مستلزم پیش‌‌فرض‌‌هایی است که این پژوهش عهده‌‌دار تبیین آن‌‌هاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Epistemic Realm of Ethics of Interpretation

نویسندگان [English]

  • Ahad Faramarz Qaramaleki 1
  • Sayyid Hedayat Jalili Jalili 2
  • Mohammad Hadi Amin Naji 3
  • Hajar Khatoon Ghadami Jooybari 4
چکیده [English]

The problem of the present research is to outline the epistemic realm of ethics of interpretation. What epistemic domains are included in the ethics of exegesis? “Ethics of belief,” “ethics of research,” and “ethics of science” are domains developed within the moral doctrines and the realm of applied ethics. “Ethics of interpretation” is part of applied ethics focused on moral principles and maxims of the process of exegesis. The act of “interpretation” can, as an action consequent upon the interpreter’s exegetical belief, be in the domain of “ethics of belief,” and can, as a problem-centered process with its own theoretical framework and method, be relevant to “ethics of research.” Moreover, as a scientific discipline, it can be relevant to “ethics of science”. That is to say, interpretation sometimes means an argumentation for, or justification of, the exegete’s beliefs, and is sometimes a research, and sometimes a science! “Ethics of exegesis” can have a similar application space to any of these domains. Therefore, the thesis of this research is that, based on various conceptions of the science of “exegesis,” “ethics of exegesis” can be subsumed under “ethics of belief,” “ethics of research,” and “ethics of science.” The relation between ethics of exegesis and any of these disciplines involves presuppositions which we discuss in this research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Law of will
  • rational knowledge
  • rational action
  • essence of the intellect
  • conduct of Men of Truth.