تبیین تأثیر مُخرّب حسد بر ساحت معرفتی و عاطفی ایمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس گروه معارف دانشگاه فرهنگیان ایلام

2 دانشیار دانشگاه معارف اسلامی قم

چکیده

در منابع حدیثی «حسد» به عنوان تخریب‌کننده و از بین برندهٔ ایمان معرفی شده است. این نگرشْ بر خواسته از متون دینی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، ضمن آن ‌که رابطهٔ معنادار مسائل اخلاقی با مسائل اعتقادی و حوزهٔ باورها را نشان می‎دهد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، به عنوان یکی از ظرفیت‌های اساسی در اصلاح و بهبود عملکرد اخلاقی افراد - به ‌ویژه دوری از رذیله حسد - به شمار آمده است. در این مقاله - به روش توصیفی – تحلیلی - به تأثیرگذاری این دو حوزهٔ حائز اهمیت پرداخته شده است؛ یکی ساحت ‌شناختی و دیگری ساحت عاطفی و گرایشی. با توجه به این‌که مؤلفه‎های شکل‌دهندهٔ ایمان دو عنصرِ باور قلبی و معرفت‌شناختی است‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، «حسد» به عنوان یک رذیلهٔ درونی با تأثیر در این دو ساحت معرفتی و عاطفی انسان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، زمینهٔ تخریب و نابودی ایمان را فراهم می‌آورد. ویژگی حسد که بیانگر اختلال در حوزهٔ عقیده و باور اعتقادی افراد از یک‎سو و بیماری قلبی و روحی افراد از دیگرسوست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، می‎تواند به کاهش و فرسایش ایمان اعتقادی و قلبی افراد بیانجامد. نتایج این پژوهش نشان می‎دهد که مبتنی بر معارف قرآنی وحدیثی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، این رذیلهٔ اخلاقی با سه شاخصهٔ شناختى و سه شاخصهٔ عاطفى‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، زمینه‌های تخریب ایمان را در انسان فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Account of the Fatal Impact of Envy on Epistemic and Emotional Dimensions of Faith

نویسندگان [English]

  • kobra havasi 1
  • Mohammad Javad fallah 2
1 Lecturer of the Department of Education at Ilam Farhangian University
2 Associate Professor of Qom University of Islamic Studies
چکیده [English]

In sources of hadith, envy is characterized as what devastates the faith. This view which is grounded in religious texts indicates the significant relationship between moral issues and religious beliefs, and additionally, it counts as a great capacity in moral improvement of individuals—especially the avoidance of the vice of envy. In this paper, we deploy the descriptive-analytic method to deal with the impacts of the two areas: epistemic dimension and emotional or attitudinal dimension. Since the faith is constituted by heartfelt belief and epistemic belief, envy as an inner vice affects both epistemic and emotional dimensions in man, paving the path for the destruction of the faith. Envy is characteristically indicative of a problem in one’s beliefs, on the one hand, and spiritual problems, on the other, and thus, it might undermine religious and heartfelt faith. This research concludes that, according to the teachings of the Qur’an and hadiths, this moral vice ultimately undermines the faith.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Faith-based morality
  • moral impacts of envy
  • undermining the faith
  • the vice of envy
  • Islamic ethics