بررسی و تبیین کارکردهای احادیث در اخلاق نظری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدرسی اخلاق اسلامی: دانشگاه قرآن و حدیث تهران.

2 استادیار دانشگاه قرآن و حدیث

10.22034/ethics.2025.51992.1791

چکیده

اخلاق در اسلام جایگاه رفیعی دارد و احادیث منبع غنی آموزه‌های اخلاقی هستند. پژوهش حاضر باهدف تبیین و تحلیل کارکردهای نظری احادیث در ساختار نظری اخلاق اسلامی انجام شده است، زیرا علی‌رغم اهمیت روایات، بررسی نقش آن‌ها در نظریه‌پردازی اخلاقی نیازمند پژوهشی دقیق‌تر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که احادیث دارای کارکردهای نظری چندگانه‌ای در اخلاق اسلامی هستند. این کارکردها شامل: تبیین و تعیین گزاره‌های اخلاقی، تشریح و مفهوم‌سازی مفاهیم کلیدی اخلاقی، تفسیر و روشنگری آیات اخلاقی قرآن کریم، و تکمیل و پشتیبانی عقل در شناخت اخلاقی با تبیین محدودیت‌های آن و ارائه راهنمایی‌های وحیانی. همچنین، احادیث به‌عنوان منبعی برای بررسی و ارزیابی نظریه‌های اخلاقی، مطرح می‌شوند. این پژوهش برای درک کارکردهای نظری احادیث، بر نقش غیرقابل‌انکار این منبع در شکل‌گیری و غنای نظام اخلاق اسلامی تأکید می‌کند. شناخت دقیق این کارکردها، زمینه بهره‌گیری مؤثرتر از این منبع ارزشمند در تحقیقات آتی و تدوین برنامه‌های آموزشی و ترویجی اخلاق اسلامی را فراهم می‌سازد و به فهم عمیق‌تر و کاربرد مؤثرتر آموزه‌های اخلاقی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) کمک می‌کند. این پژوهش با رویکردی توصیفی و تحلیلی به نگارش درآمده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Examining and explaining the functions of hadiths in theoretical ethics

نویسندگان [English]

  • علی بلوردی 1
  • Mohammad Taghi Sobhani Nia 2
1 PhD student in Islamic Ethics: University of Quran and Hadith, Tehran.
2 Assistant Professor, University of Quran and Hadith
چکیده [English]

Ethics has a high status in Islam, and hadiths are a rich source of moral teachings. The present study aims to explain and analyze the theoretical functions of hadiths in the theoretical structure of Islamic ethics, because despite the importance of hadiths, a systematic examination of their role in moral theorizing requires more detailed research. The findings of the study show that hadiths have multiple theoretical functions in Islamic ethics. These functions include: explaining and determining moral propositions, explaining and conceptualizing key moral concepts, interpreting and clarifying the moral verses of the Holy Quran, and supplementing and supporting reason in moral cognition by explaining its limitations and providing revelational guidance. Hadiths are also presented as a source for examining and evaluating moral theories. By providing a systematic framework for understanding the theoretical functions of hadiths, this study emphasizes the fundamental and undeniable role of this source in the formation and enrichment of the Islamic moral system. Accurate understanding of these functions will pave the way for more effective use of this valuable resource in future research and development of educational and promotional programs on Islamic ethics, and will contribute to a deeper understanding

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theoretical ethics
  • ethical hadiths
  • functions of hadiths
  • hadith
  • ethics