معنا و ابعاد اخلاقیِ سپاسگزاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

10.22034/ethics.2025.52056.1800

چکیده

سپاسگزاری را به عنوان یک احساس اخلاقی تعریف می‌کنند زیرا عمدتاً این احساس، محرک و نیز ناشی از رفتاری است که نشانگر دغدغه و و نگرانی از بهروزی و رفاه حال دیگری باشد. از همین روی سپاسگزاری به عنوان یک احساس اخلاقی در شمار احساسات دگرستایشگرانه قرار می‌گیرد. با اینکه تعریف سپاسگزاری و تحلیل آن در نگاه نخست بسیار ساده به نظر می‌رسد اما در نوشتار پیش رو چهار چالش اساسی بر سر راه تعریف رایج از آن مطرح و مورد واکاوی قرار گرفته است. این چهار چالش، حول مسئله دیگری، اراده، خیرخواهی و سودرسانی می‌چرخد. اینکه محرک احساس سپاسگزاری الزاماً باید پاسخی به رفتارهای تطوّعی و فراتز وظیفه باشد یا خیر، در همین راستا مورد بحث قرار گرفته است. ادبیات بحث سپاسگزاری بر مبنای دو رهیافت سپاسگزاری دوجزئی و سپاسگزاری سه جزئی شکل گرفته است. ما گاهی خویشتن را در برابر خدا یا هستی یا طبیعت یا یک اندیشه یا مفهوم انتزاعی دیده و خود را ملزم به سپاسگزاری می‌بینیم. به تازگی و گاهی اوقات این پدیده سپاسگزاری وجودی نامیده می‌شود. یعنی سپاس از زندگی یا وجود به مثابه یک کل، در مقابل سپاسگزاری از یک فایده مشخص یا فردی خاص.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Meaning and Moral Dimensions of Gratitude

نویسنده [English]

  • Masoud Sadeghi
kums
چکیده [English]

Gratitude is defined as a moral emotion because it is mainly motivated by and results from behavior that shows concern for the well-being and well-being of another. Therefore, gratitude as a moral emotion is included in the list of gratifying emotions. Although the definition of gratitude and its analysis seem very simple at first glance, in the following article four basic challenges to its common definition have been raised and analyzed. These four challenges revolve around another issue, will, benevolence, and benefit. Whether the stimulus for the feeling of gratitude must necessarily be a response to voluntary and extra-duty behaviors or not has been discussed in this regard. The literature on gratitude has been formed based on two approaches: two-part gratitude and three-part gratitude. We sometimes see ourselves in front of God or existence or nature or an abstract idea or concept and see ourselves obliged to be grateful. Recently and sometimes this phenomenon is called existential gratitude. That is, gratitude for life or existence as a whole, as opposed to gratitude for a specific benefit or a specific person.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gratitude
  • Moral Feeling
  • Propositional Approach
  • Prepositional Approach
  • Existential Gratitude