فهم اخلاقی معلمان در مواجهه با دانش‌آموزان زیست‌کرده در فقر؛ یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر، فهم و تفسیر اخلاقی معلمان از دانش‌آموزان زیسته در فقر در بستر مدرسه است‌. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد‌. مشارکت‌کنندگان شامل 15 نفر از معلمان مدارس دولتی شهر اصفهان بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند‌. مشارکت‌کنندگان دارای حداقل سه سال سابقه تدریس و تجربه تعامل مستقیم با دانش‌آموزان زیسته در فقر بودند‌. عدم تمایل به ادامه مشارکت یا ناقص بودن داده‌ها به‌عنوان شرایط حذف در نظر گرفته شد‌. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و به شیوه تحلیل مضمون تحلیل شدند‌. یافته‌ها بر اساس ادراک معلمان در قالب سه مضمون فراگیر شامل «حاشیه‌رانی اجتماعی و اخلاقی»، «تخریب عدالت توزیعی در دسترسی به فرصت‌ها» و «چالش‌های اخلاقی و انتخاب‌های دشوار» صورت‌بندی شد‌. این مضامین نشان می‌دهد که فقر نه‌تنها به محدودیت منابع آموزشی و یادگیری منجر می‌شود، بلکه زمینه‌ساز کاهش مشارکت فعال دانش‌آموزان در فعالیت‌های کلاسی، تضعیف تعاملات اجتماعی در محیط مدرسه و شکل‌گیری فشارهای اخلاقی و انتخاب‌های دشوار در زندگی روزمره آنان است‌. بااین‌حال، فقر به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی در تجربه زیسته دانش‌آموزان، بر ابعاد آموزشی، اجتماعی و اخلاقی زندگی آنان اثرگذار خواهد بود‌. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Teachers' Moral Understanding in Encounters with Students Living in Poverty: A Qualitative Study 

نویسنده [English]

  • majid jafarian
Assistant Professor of the Institute of Islamic Sciences and Culture
چکیده [English]

The aim of this study was to explore and interpret teachers' moral understanding of students living in poverty within the school context. This research employed a qualitative approach using thematic analysis. The participants consisted of 15 teachers from public schools in Isfahan, who were selected through purposive sampling. All participants had at least three years of teaching experience and direct interaction with students living in poverty. Exclusion criteria included unwillingness to continue participation or incomplete data. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis. Based on the teachers' perceptions, the findings were organized into three overarching themes: "social and moral marginalization," "undermining distributive justice in access to opportunities," and "ethical challenges and difficult choices." These themes indicate that poverty not only leads to limitations in educational resources and learning but also contributes to reduced active participation of students in classroom activities, weakened social interactions within the school environment, and the emergence of ethical pressures and difficult choices in their daily lives. Nevertheless, poverty, as a multidimensional phenomenon in students' lived experience, affects the educational, social, and moral dimensions of their lives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Moral Understanding
  • Teachers
  • Students
  • Poverty
  • Qualitative Study

مراجع

فهرست منابع
جعفریان، مجید. (۱۴۰۰). تجربة اخلاقی دختران مجرد سِن‌بالا از تجرّدی در مواجهة اجتماعی؛ یک مطالعه کیفی. اخلاق‌پژوهی، ۵(۱۶)، ۱۰۵-۱۳۲. DOI: 10.22034/ethics.2023.50516.1572
شیری، محمد و همکاران. (۱۴۰۲). فقر چند‌بُعدی کودکان ایران از منظر اهداف توسعۀ پایدار. پژوهش‌ها و چشم‌اندازهای اقتصادی، ۲۳(۱)، ۱-۲۸. DOI: 20.1001.1.17356768.1402.23.1.1.3
راغفر، حسین؛ یوسفوند، فاطمه. (۱۳۹۴). فقر کودک با تأکید بر اشتغال و اوقات فراغت: مطالعه موردی شهر تهران-۱۳۹۰. تحلیل‌های اقتصادی توسعه ایران، ۳(۱)۶، ۹-۳۶. DOI: 10.22051/edp.2016.2463
واعظی، کیمیا ؛ سعیدنژاد، روناک. (۱۳۹۸). فقر کودک؛ علل و پیامدها. آفاق علوم انسانی، ش ۲۸، ۱۳۹۔۱۵۲.
Ben Shahar, T. H. (2015). Distributive Justice in Education and Conflicting Interests: Not (Remotely) as Bad as you Think. Journal of Philosophy of Education, 49(4), 491–509. https://doi.org/10.1111/1467-9752.12122.
Bessell, S. (2022). Child poverty, capabilities and public policy. Journal of Human Development and Capabilities, 23(4), 545–561. DOI: https://doi.org/10.1080/19452829.2021.2015558.
Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power. Harvard University Press.
Cabezas, M., & Pitillas, C. (2019). Beyond the Material Wounds of Child Poverty: The Conceptualization of Child Poverty as Moral Damage. In Philosophy and Child Poverty: Reflections on the Ethics and Politics of Poor Children and their Families. Springer.
Carnevale, F. A., Montreuil, M., & Saint-Laurent. (2017). The Moral Experiences of Children Living in Poverty: A Focused Ethnography. Journal of Childhood Studies, 42(2), 1-9. DOI: https://doi.org/10.18357/jcs.v42i2.17837.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage Publications.
Ehrich, L. C., Kimber, M., Millwater, J., & Cranston, N. (2011). Ethical dilemmas: A model to understand teacher practice. Journal of Educational Administration, 49(2/3), 173‑185. DOI: https://doi.org/10.1108/09578231111129012
Galtung, J. (1969). Violence, peace, and peace research. Journal of Peace Research, 6(3), 167–191. DOI: https://doi.org/10.1177/002234336900600301
Gilligan, C. (1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Harvard University Press.
Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. Prentice-Hall.
Gorski, P. C. (2018). Reaching and teaching students in poverty: Strategies for erasing the opportunity gap (2nd ed.). Teachers College Press.
Lamont, J. (1996). Distributive Justice. In Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/archives/win2002/entries/justice-distributiv.
Noddings, N. (2013). Caring: A relational approach to ethics and moral education (2nd ed.). University of California Press.
Schweiger, G. (2019). Ethics, poverty and children’s vulnerability. Ethics and Social Welfare, 13(3), 288–301. DOI: https://doi.org/10.1080/17496535.2019.1593480
Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press.
Sockett, H. (1993). The moral base for teacher professionalism. Teachers College Press.
Tronto, J. C. (1993). Moral boundaries: A political argument for an ethic of care. Routledge.
.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار